de Hasselbraam

In 2008 heeft de Nederlandse Jenaplan Vereniging een denktank geformeerd die opdracht heeft gekregen om op zoek te gaan naar de essenties van het Jenaplanconcept in de huidige tijd: Wat onderscheidt Jenaplanscholen van andere (vernieuwings)scholen?

Om lid te worden van de NJPV was het tot nu toe voldoende dat een school in de

schoolgids aangaf dat er conform de twintig basisprincipes wordt gewerkt. Uiteraard heeft iedere school daar - gezien de specifieke situatie - een eigen invulling aan gegeven. Dat geldt ook voor de zes kwaliteitscriteria (Jenaplan in de 21e eeuw). De vrijheid om een eigen vorm te kiezen op grond van de basisprincipes en kwaliteitscriteria blijft gehandhaafd. Daarnaast bestaat er in toenemende mate bij de NJPV en bij Jenaplanscholen behoefte om gezamenlijke en concrete kenmerken van het Jenaplanonderwijs te benoemen. Een denktank van mensen uit het veld heeft zich vervolgens als doel gesteld om, naast de basisprincipes en de kwaliteitscriteria, een aantal specifieke, concrete en onderscheidende kenmerken van Jenaplanscholen te formuleren.

Om zowel vanuit de praktijk als de opleiding inbreng te hebben, maakten

stamgroepleiders, directeuren en opleiders deel uit van de denktank.

De denktank formuleerde dat relaties de essentie van het Jenaplanonderwijs zijn, te weten: relatie met jezelf, met de ander en het andere en met de wereld om je heen. Zo kwamen zij tot twaalf kernkwaliteiten, waarvan de denktank vindt dat alle Jenaplanscholen, als zij een erkende Jenaplanschool willen zijn en zich willen

onderscheiden van andere (vernieuwings)scholen, deze moeten erkennen, onderschrijven en in de praktijk vormgeven.

 

Het jenaplanconcept is een concept, waarin relaties centraal staan.

Om het belang van deze relaties in het jenaplanonderwijs te tonen, zijn er twaalf

kernkwaliteiten geformuleerd. Een jenaplanschool richt de omgeving zodanig in, dat deze kwaliteiten gerealiseerd worden.

 

1.1.Kinderen leren kwaliteiten/uitdagingen te benoemen en in te zetten, zodanig dat zij zich competent kunnen voelen.

1.2.Kinderen leren zelf verantwoordelijkheid te dragen voor wat zij willen en moeten leren, wanneer zij uitleg nodig hebben en hoe zij een plan moeten maken.

1.3.Kinderen worden beoordeeld op de eigen vooruitgang in ontwikkeling.

1.4.Kinderen leren te reflecteren op hun ontwikkeling en daarover met anderen in gesprek te gaan.

2.1.Kinderen ontwikkelen zich in een leeftijd heterogene stamgroep.

2.2.Kinderen leren samen te werken, hulp geven en ontvangen met andere kinderen en daarover te reflecteren.

2.3.Kinderen leren verantwoordelijkheid te nemen en mee te beslissen over het

harmonieus samenleven in de stamgroep en school, opdat iedereen tot zijn

recht komt en welbevinden kan ervaren

 

3.1.Kinderen leren dat wat ze doen er toe doet en leren in levensechte situaties.

3.2.Kinderen leren zorg te dragen voor de omgeving.

3.3 Kinderen passen binnen wereldoriëntatie de inhoud van het schoolaanbod toe om de wereld te leren kennen.

3.4.Kinderen leren spelend, werkend, sprekend en vierend volgens een ritmisch

dagplan.

3.5.Kinderen leren initiatieven te nemen vanuit hun eigen interesses en vragen.

 

In de periode 2011-2016 werken jenaplanscholen aan de uitwerking van

bovengenoemde jenaplankernkwaliteiten in school-en regioverband.

Scholen, die hiervan werk maken, ontvangen een erkenningsbord van de NJPV.

Op de website zal het overzicht jenaplanscholen in Nederland bestaan uit erkende Jenaplanscholen. Scholen, die de erkenningsronde niet volgen, kunnen wel gewoon lid blijven van de NJPV. Bij de uitwerking van de jenaplankernkwaliteiten is het van belang, dat de concretiseringen zodanig zijn, dat bezoekers bij wijze van spreken de uitwerking kunnen ervaren, zien. In regio-verband worden collegiale consultatie rondes georganiseerd om op deze wijze te leren van en met elkaar.

Een digitaal model “zelfevaluatie op basis van de jenaplankernkwaliteiten” is voor elke school beschikbaar, waar de ontwikkelingen kunnen worden bijgehouden.

De overzichten zijn individueel, op school, regionaal en landelijk niveau in te zien. Ter inspiratie en volledig erop gericht om te leren van en met elkaar.